SPF, DKIM və DMARC nədir, necə qurulur? E-poçtda 10/10 test balı
E-poçtlarınızın spam qovluğuna düşməməsi üçün lazım olan üç DNS qeydini addım-addım qururuq: SPF, DKIM və DMARC-ın nə etdiyi, Google Workspace və bülleten xidmətləri ilə quraşdırma, DMARC siyasətlərini tədricən sərtləşdirmək və 10/10 test balının əsl mənası.
E-poçtunuz nə qədər yaxşı yazılmış olsa da, alıcının serveri əvvəlcə bir suala cavab axtarır: Bu mesaj həqiqətən göründüyü yerdən gəlirmi? Bu sualın cavabını üç DNS qeydi verir: SPF, DKIM və DMARC. Onlar olmadıqda və ya səhv olduqda ən diqqətlə hazırlanmış bülleteniniz belə spam qovluğuna düşə bilər.
İngilis dilindəki mənbə dərsdə bu mövzu "bir az darıxdırıcıdır, amma bir dəfə edilir və bitir" deyə təqdim olunur. Dərs qeydləri qurduqdan sonra pulsuz test alətlərində 10 baldan 10 almağı hədəfləyir. Biz də eyni hədəfi qoyuruq, amma hər qeydin nə işə yaradığını izah edir və dərsdə buraxılan vacib detalları da əlavə edirik.
Bu bələdçidə SPF, DKIM və DMARC qeydlərinin nə olduğunu, Google Workspace nümunəsində necə qurulduğunu, bülleten xidmətlərinin bu qeydlərlə necə işlədiyini və quraşdırmanı hansı alətlərlə test edəcəyinizi addım-addım izah edirik.
Bu yazı İnternetdən pul qazanma və e-poçt marketinqi bələdçisi seriyamızın yeddinci hissəsidir. Əvvəlki hissədə domenlə e-poçt hesabı açmağı və göndəriş infrastrukturunun əsaslarını izah etmişdik.
Qısaca:
- SPF domeniniz adından hansı serverlərin e-poçt göndərə biləcəyini, DKIM mesajın yolda dəyişmədiyini, DMARC isə bu yoxlamalardan keçməyən mesajlarla nə ediləcəyini bildirir.
- Gmail hər göndərəndən ən azı SPF və ya DKIM, gündə 5.000-dən çox mesaj göndərənlərdən isə üçünü də tələb edir.
- Bir domendə yalnız bir SPF qeydi olmalıdır. Bir neçə xidmətdən istifadə edirsinizsə, hamısını eyni qeydə əlavə edin.
- DMARC-a "none" siyasəti və hesabat ünvanı ilə başlayın; hesabatlar təmiz çıxdıqdan sonra "quarantine" və "reject" siyasətinə keçin.
- Test alətlərində 10/10 almaq ayarların düzgün olduğunu göstərir; tək başına gələnlər qutusuna çatmağa zəmanət vermir.
Bu bələdçidə nələr var?
- SPF, DKIM və DMARC nə üçün lazımdır?
- SPF qeydi necə qurulur?
- DKIM necə qurulur?
- DMARC necə qurulur?
- Quraşdırma necə test edilir? 10/10 bal
- Nümunə DNS cədvəli
- Tez-tez edilən səhvlər
- Nəticə və seriyanın növbəti hissəsi
SPF, DKIM və DMARC nə üçün lazımdır?
E-poçt ilk dəfə yaradılanda göndərənin kimliyini təsdiqləyən üsul yox idi; istəyən hər kəs başqasının ünvanından mesaj göndərə bilirdi. Bu üç qeyd həmin boşluğu bağlamaq üçün hazırlanıb. Bir bənzətmə ilə izah edək:
- SPF qapıdakı səlahiyyətli poçtalyonların siyahısıdır: domeniniz adından yalnız siyahıdakı serverlər e-poçt göndərə bilər.
- DKIM zərfin üzərindəki möhürdür: mesajın sizin tərəfinizdən göndərildiyini və yolda dəyişdirilmədiyini sübut edir.
- DMARC qapıdakı keşikçiyə verilən təlimatdır: siyahıda olmayan və ya möhürü pozulmuş mesaj gələrsə, nə ediləcəyini bildirir və sizə hesabat göndərir.
Google-un göndərənlər üçün təlimatlarına görə hər göndərən ən azı SPF və ya DKIM istifadə etməli, Gmail hesablarına gündə 5.000 və daha çox mesaj göndərənlər isə SPF, DKIM və DMARC-ın üçünü də qurmalıdır. Göndəriş həcminiz kiçik olsa belə, üçünü qurmaq e-poçtlarınızın etibarlı görünməsini təmin edir.
| Qeyd | Nə edir? | DNS-dəki yeri | Nümunə dəyər |
|---|---|---|---|
| SPF | Səlahiyyətli göndərən serverləri sadalayır | Domenin özü (@), TXT | v=spf1 include:_spf.google.com ~all |
| DKIM | Mesajı rəqəmsal imzalayır | seçici._domainkey, TXT və ya CNAME | v=DKIM1; k=rsa; p=... (provayder yaradır) |
| DMARC | Siyasət müəyyən edir və hesabat istəyir | _dmarc, TXT | v=DMARC1; p=none; rua=mailto:dmarc@domeniniz.az |
SPF qeydi necə qurulur?
SPF qeydi domeninizin DNS ayarlarına əlavə edilən TXT qeydidir. Google Workspace-in SPF bələdçisinə görə yalnız Google Workspace ilə e-poçt göndərirsinizsə, qeyd belədir:
v=spf1 include:_spf.google.com ~all
Qeyddəki "include" hissəsi səlahiyyətli göndərən serverləri göstərir. Sondakı "~all" isə siyahıda olmayan serverlərdən gələn mesajların şübhəli sayılmasını bildirir; Google bu ayarı tövsiyə edir. Daha sərt olan "-all" siyahıda olmayan mesajların birbaşa rədd edilməsini istəyir.
Birdən çox xidmətdən istifadə edirsinizsə
Korporativ e-poçtunuz Google Workspace-də, bülleteniniz ayrı xidmətdə, fakturalarınız isə mühasibat proqramından göndərilə bilər. Bu halda yeni SPF qeydi əlavə etmirsiniz; mövcud qeydi genişləndirirsiniz. Google-un nümunələrindən biri Google Workspace və Mailchimp-i birlikdə istifadə edənlər üçündür:
v=spf1 include:_spf.google.com include:servers.mcsv.net ~all
İki qaydaya diqqət edin:
- Bir domendə yalnız bir SPF qeydi olmalıdır. İki ayrı "v=spf1" qeydi olduqda alıcı serverlər SPF-i etibarsız sayır.
- SPF ən çox 10 DNS sorğusuna icazə verir. Hər "include" əlavə sorğu yaradır; çox xidmət əlavə etdikdə qeyd limiti keçə və SPF xəta verə bilər.
Bəzi bülleten xidmətləri geri qayıdan e-poçtları öz domenləri üzərindən idarə etdiyi üçün SPF yoxlamasını öz domenlərində aparır. Bu halda DMARC-ı DKIM imzanız ilə keçirsiniz. Xidmətinizin domen təsdiqi ekranındakı təlimatlara əməl edin.
DKIM necə qurulur?
DKIM açar cütü ilə işləyir. Gizli açar provayderinizin serverində qalır və çıxan hər mesajı imzalayır. Açıq açar isə DNS-inizdə dərc olunur; alıcı serverlər imzanı bu açarla yoxlayır.
Google Workspace-də DKIM
Google-un DKIM bələdçisinə görə addımlar belədir:
- İdarəetmə konsolunda e-poçt autentifikasiyası ayarlarına keçin və domeninizi seçin.
- Açar uzunluğunu seçin: domen provayderiniz dəstəkləyirsə 2048 bit, dəstəkləmirsə 1024 bit.
- Yaradılan TXT qeydinin adını (seçici prefiksi və "._domainkey") və "v=DKIM1; k=rsa; p=..." formatındakı dəyərini kopyalayın.
- Bu qeydi domeninizin DNS ayarlarına əlavə edin.
- Qeyd yayıldıqdan sonra idarəetmə konsoluna qayıdıb DKIM imzalamasını başladın.
Bülleten xidmətində DKIM
MailerLite, Brevo və ya Mailchimp-də göndərən domeninizi əlavə etdikdə xidmət sizə öz DKIM qeydlərini verir; bunlar əksər hallarda CNAME qeydləridir. Bu qeydləri də əlavə etdikdə bülletenləriniz öz domeniniz adından imzalanır. Bir domendə müxtəlif seçicilərlə birdən çox DKIM qeydi ola bilər; SPF-dəki tək qeyd qaydası DKIM-ə aid deyil.
Hansı seçicinin istifadə olunduğunu görmək üçün özünüzə test e-poçtu göndərin və mesaj mənbəyindəki "DKIM-Signature" sətrində "s=" dəyərinə baxın.
DMARC necə qurulur?
DMARC qeydi "_dmarc" adı ilə əlavə edilən TXT qeydidir. Ən sadə başlanğıc qeydi belədir:
v=DMARC1; p=none; rua=mailto:dmarc@domeniniz.az
- p (siyasət): "none" heç bir əməliyyat aparmır və yalnız hesabat istəyir. "quarantine" autentifikasiyadan keçməyən mesajları spam qovluğuna göndərir. "reject" bu mesajların rədd edilməsini istəyir.
- rua: Gündəlik ümumi hesabatların göndəriləcəyi ünvan. Google bu teqi həmişə əlavə etməyi tövsiyə edir.
- pct: Siyasətin mesajların neçə faizinə tətbiq ediləcəyini göstərir; siyasəti tədricən sərtləşdirərkən faydalıdır.
Dərsdə buraxılan detal: hesabatlar
Dərsdə DMARC qeydi qeyd generatoru ilə "none" siyasəti ilə hazırlanır və hesabat hissəsinə əhəmiyyət verilmir. Halbuki DMARC-ın əsl dəyəri hesabatlardadır: domeniniz adından hansı serverlərin e-poçt göndərdiyini, hansılarının autentifikasiyadan keçmədiyini və domeninizi təqlid etməyə çalışan birinin olub-olmadığını bu hesabatlardan öyrənirsiniz. Hesabatlar XML formatında gəlir; MxToolbox və mail-tester kimi saytların hesabat oxuma alətləri ilə anlaşıqlı hala gətirə bilərsiniz.
Siyasəti tədricən sərtləşdirin
| Mərhələ | Qeyd | Nə vaxt keçilir? |
|---|---|---|
| 1. İzləmə | p=none və rua | Quraşdırmadan dərhal sonra |
| 2. Qismən karantin | p=quarantine; pct=25 | Hesabatlarda bütün qanuni göndəriş mənbələri autentifikasiyadan keçirsə |
| 3. Tam karantin | p=quarantine | Qismən mərhələdə problem yaranmayıbsa |
| 4. Rədd | p=reject | Uzun müddət problemsiz işləyibsə və domeninizi təqliddən tam qorumaq istəyirsinizsə |
Qısa qeyd: "reject" siyasətinə keçməzdən əvvəl domeniniz adından e-poçt göndərən hər şeyi siyahıya alın: korporativ e-poçt, bülleten xidməti, mühasibat və faktura proqramı, veb saytın forma bildirişləri, CRM. Onlardan biri autentifikasiyadan keçmirsə, qanuni e-poçtlarınız da rədd edilir.
SPF, DKIM və DMARC qeydlərinizi biz quraq
Domeninizə məxsus e-poçt ünvanları, düzgün qurulmuş SPF, DKIM və DMARC qeydləri, cihazlarda quraşdırma və köhnə poçtların köçürülməsi. E-poçtlarınız gələnlər qutusuna çatsın.
Quraşdırma necə test edilir? 10/10 balın mənası
Qeydləri əlavə etdikdən sonra bir neçə pulsuz alətlə hər şeyin düzgün işlədiyini yoxlayın. DNS dəyişikliklərinin hər yerə yayılması 48 saata qədər çəkə bilər; test uğursuz olarsa, bir müddət sonra yenidən cəhd edin.
- AppMailDev DKIM testi: Sizə test ünvanı verir; həmin ünvana e-poçt göndərdikdə SPF, DKIM, DMARC, əks DNS və qara siyahı nəticələrini əks etdirən hesabat yaradır.
- MxToolbox: Domeninizin SPF, DKIM və DMARC qeydlərini sorğulayır, serverinizin qara siyahılarda olub-olmadığını yoxlayır. Dərsdə istifadə olunan DMARC qeyd generatoru da bu saytdadır.
- mail-tester: Sizə ünvan verir; həmin ünvana real e-poçtunuzu göndərdikdə ayarlarınızı və məzmununuzu 10 bal üzərindən qiymətləndirir. Bir neçə dildə istifadə etmək olar.
- Gmail-də "Orijinalı göstər": Öz Gmail ünvanınıza göndərdiyiniz mesajda SPF, DKIM və DMARC sətirlərində "PASS" görməlisiniz.
- Google Postmaster Tools: Gmail-ə müntəzəm göndəriş edirsinizsə, domeninizin spam şikayətləri nisbətini buradan izləyə bilərsiniz.
10/10 nə deməkdir, nə demək deyil?
Dərsdə mail-tester-də 10/10 alınır və məzmunla bağlı xəbərdarlıqlar "vacib deyil" deyə keçilir. 10/10 texniki ayarlarınızın düzgün olduğunu göstərir, amma e-poçtunuzun gələnlər qutusuna çatacağına zəmanət vermir. Provayderlər çatdırılma qərarını verərkən siyahınızın keyfiyyətinə, abunəçilərin e-poçtlarınızla fəallığına və şikayət nisbətinə də baxır. Məzmun xəbərdarlıqlarını da ciddi qəbul edin: qırıq keçidlər, yalnız şəkildən ibarət e-poçtlar və şişirdilmiş satış dili balınızı aşağı salır.
Nümunə DNS cədvəli
Google Workspace ilə korporativ e-poçt istifadə edən və bülletenini ayrı e-poçt marketinqi xidməti ilə göndərən numunebrend.az üçün qeydlər təxminən belə görünür:
| Tip | Ad | Dəyər | Məqsəd |
|---|---|---|---|
| MX | @ | Google Workspace-in verdiyi MX dəyəri | Gələn e-poçt |
| TXT | @ | v=spf1 include:_spf.google.com include:(bülleten xidmətinin dəyəri) ~all | SPF |
| TXT | google._domainkey | v=DKIM1; k=rsa; p=(idarəetmə konsolundan) | Workspace DKIM |
| CNAME | Xidmətin verdiyi ad | Xidmətin verdiyi dəyər | Bülleten DKIM |
| TXT | _dmarc | v=DMARC1; p=none; rua=mailto:dmarc@numunebrend.az | DMARC |
Dəyərləri həmişə öz provayderinizin panelindən kopyalayın; buradakı cədvəl yalnız düzülüşü göstərmək üçündür.
Təxmini nümunə: Fakturalar niyə itdi?
Bu hekayə metodu göstərmək üçün uydurulub; adlar və rəqəmlər nümunədir.
Dərya kiçik kosmetika brendinin e-poçtlarını idarə edirdi. Korporativ e-poçt və bülleten üçün SPF və DKIM qurdu, test alətində 10/10 aldı və DMARC siyasətini birbaşa "reject" etdi.
İki gün sonra müştərilərdən "faktura gəlmədi" mesajları başladı. Fakturalar brend adından mühasibat proqramı tərəfindən göndərilirdi və bu proqram nə SPF qeydində, nə də DKIM ayarlarında var idi. Yeni siyasət bu qanuni e-poçtların rədd edilməsinə səbəb oldu.
Dərya siyasəti "none" səviyyəsinə qaytardı və hesabat ünvanını əlavə etdi. Hesabatlarda mühasibat proqramını gördü, proqramın öz DKIM qeydini əlavə etdi və SPF qeydini yenilədi. Bir ay ərzində hesabatlar təmiz çıxanda əvvəlcə "quarantine", sonra yenidən "reject" siyasətinə keçdi; bu dəfə heç bir faktura itmədi.
Tez-tez edilən səhvlər
- Hər yeni xidmət üçün ayrıca SPF qeydi əlavə etmək
- SPF qeydinə çox sayda "include" əlavə edib 10 sorğu limitini keçmək
- DKIM qeydini DNS-ə əlavə edib provayder panelində imzalamanı başlatmağı unutmaq
- DMARC-ı hesabat ünvanı olmadan qurmaq
- Bütün göndəriş mənbələrini yoxlamadan "reject" siyasətinə keçmək
- 10/10 bal aldıqdan sonra məzmun xəbərdarlıqlarına məhəl qoymamaq
Əlaqəli səhifələr və keçidlər
Nəticə: Üç qeyd, bir dəfə düzgün quraşdırma
SPF səlahiyyətli serverləri, DKIM mesajın bütövlüyünü, DMARC isə qaydalara uymayan mesajlarla nə ediləcəyini müəyyən edir. Üçünü düzgün qurduqda domeniniz təqlidçilərdən qorunur və e-poçtlarınızın gələnlər qutusuna çatma ehtimalı artır. Tək SPF qeydi qaydasını unutmayın, DKIM-i hər göndəriş xidməti üçün ayrıca qurun və DMARC-ı hesabatları oxuyaraq tədricən sərtləşdirin.
Seriyanın səkkizinci hissəsində nələr var?
Texniki infrastruktur hazır olduqda növbə yeni domeninizin reputasiyasını tədricən qazanmağa çatır. Növbəti hissədə e-poçt isitmə (warm-up) prosesini, göndəriş həcmini necə artıracağınızı və dərsdə izah edilən bəzi qısa yolların niyə işə yaramadığını izah edəcəyik. Digər yazılarımız üçün TurkWebsite bloqunu izləyə bilərsiniz.
Seriyanın növbəti hissəsi: 8-ci hissə: E-poçt isitmə (warm-up) nədir?
Saytınız, e-poçtunuz və DNS ayarlarınız bir yerdən
Veb saytınızı, korporativ e-poçtunuzu və DNS qeydlərinizi birlikdə quraq. TurkWebsite ilə sərfəli veb dizayn sifariş edin; saytınız bizim serverimizdə qaldığı müddətcə hostinq üçün ödəniş etmirsiniz. Domen sizin adınıza qeydiyyatdan keçirilir, haqqını siz ödəyirsiniz.
Qeyd: Provayderlərin ekranları və tövsiyələri zamanla dəyişə bilər; qeydləri əlavə edərkən həmişə provayderinizin aktual təlimatlarına əməl edin. Son yenilənmə: 3 noyabr 2026.
